• สมัยใหม่ คือสมัยที่เรียกว่า MODERN TIME อยู่ในระหว่าง ค. ศ. 1453-1789 นักปราชญ์คนสำคัญๆ เช่น JEAN BAUDIN ได้เขียนและอธิบายว่าคนที่มีอำนาจสูงสุดคือพระมหากษัตริย์ นอกจากนั้นยังได้อธิบายว่าอำนาจอธิปไตยแบ่งได้เป็นหลายอำนาจ ประเทศฝรั่งเศสมีลักษณะของการเป็นชาติก่อนชนเผ่าอื่นๆ เมื่อถึงสมัยราชวงศ์ BOURBON อำนาจของกษัตริย์ได้พัฒนาขึ้นจนถึงระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในสมัยพระเจ้า LOUISE ที่ 13 ได้ทำการเพิ่มอำนาจกษัตริย์ให้ชัดเจนมั่นคง ปราบปรามขุนนาง รื้อถอนปราสาทต่างๆ ที่เป็นสัญลักษณ์ของขุนนาง ส่งข้าหลวงไปตามหัวเมืองไปทำการปกครองแทนขุนนางและยังส่งข้าหลวงไปตรวจราชการ จึงเกิดระบบผู้ตรวจราชการขึ้น จนกระทั่งพระเจ้า LOUISE ที่ 14 ระบบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์รุ่งเรืองขึ้น ถึงกับกล่าวว่าพระองค์คือรัฐ (I AM THE STATE) ทรงแผ่อำนาจไปทั่วยุโรป ทรงตั้งสภาที่ปรึกษาของพระมหากษัตริย์ดูแลการบริหารราชการต่างๆ ตั้งราชการในสำนักด้วยพระองค์เอง และได้ตั้งตำแหน่งสำคัญขึ้นเรียกว่า INTENDANT มีอำนาจปฏิบัติการตามที่กษัตริย์มอบหมาย

• การปฏิวัติในปี ค. ศ. 1789 ระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เริ่มเสื่อมลงประกอบทั้งบ้านเมืองประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ กษัตริย์ทรงอ่อนแอ ราษฎรอดยาก มีนักโทษการเมืองมากขึ้นประชาชนเกิดความเบื่อหน่ายการปกครองระบอบนี้ บังเอิญทางอเมริกาเกิดปฏิวัติ ฝรั่งเศสได้รับอิทธิพลจากความคิดในเรื่องความเป็นอิสระเสรีจากอเมริกา และเห็นว่าในการพิจารณาคดีต่างๆ ปราศจากหลักเกณฑ์ที่แน่นอน คงใช้จารีตประเพณีเป็นหลัก ก่อนการปฏิวัติกษัตริย์มิได้ปฏิรูปการปกครอง ฉะนั้น เมื่อมีการปฏิวัติจึงมีการปฏิรูปการปกครองและยังปฏิวัติในเรื่องศาลอีกด้วย โดยกษัตริย์ได้พยายามออกกฎหมายและส่งไปยังแคว้นต่างๆ ที่มีศาลที่เรียกว่า PARLEMENT เพื่อใช้พิจารณาคดีไปในทางเดียวกัน แต่ไม่ค่อยได้รับการยอมรับ เพราะตำแหน่งผู้พิพากษาในสมัยนั้นเป็นการสืบทอด และเพื่อจะให้มีการยอมรับบางครั้งกษัตริย์ต้องไปนั่งพิจารณาว่าคดีด้วยพระองค์เอง บางครั้งศาลก็แจ้งว่าถ้าจะให้ศาลตนยอมรับกฎหมายก็จะต้องส่งกฎหมายนั้นไปลงไว้ในสาระบบของศาลตนก่อน จึงเป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปศาล RICHELIEU ได้พยายามแก้ไขโดยแยกเจ้าหน้าที่ทางการปกครองและเจ้าหน้าที่ทางการพิจารณาคดี ซึ่งได้แก่เจ้าหน้าที่ทางศาลให้ออกจากกันได้เขียนหนังสือเล่มหนึ่งซึ่งเป็นที่ยอมรับมาจนทุกวันนี้ชื่อว่า THE SPIRIT OF LAW โดยกล่าวไว้ว่า การปกครองของประเทศอังกฤษดีที่สุดเป็นกลางที่สุดราษฎรมีสิทธิเสรีภาพ เช่น ราษฎรสามารถโต้แย้งได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อถูกควบคุมโดยมิชอบด้วยกฎหมาย พร้อมทั้งเขียนเรื่องการแบ่งแยกอำนาจไว้ ผลของเศรษฐกิจเสื่อมโทรม จึงทำให้เกิดการปฏิวัติในฝรั่งเศสในปี ค. ศ. 1789 โดยอ้างว่าจะยกเลิกการปกครองเดิม จะจัดระบบการปกครองใหม่ โดยทำให้เกิดการรวมศูนย์อำนาจขึ้นไม่มีการแบ่งเป็นแคว้นเช่นแต่ก่อน แต่แบ่งรูปการปกครองเป็น DISTRICT , CANTON , COMMUNE และ CITY นอกจากนี้ยังมีการปฏิรูประบบศาล เช่น ห้ามศาลยุติธรรมพิพากษาคดีปกครอง จึงเกิดระบบกฎหมายมหาชนขึ้น แต่พวกปฏิวัติในปี 1789 เป็นคนชั้นกลางเป็นส่วนมากความคิดในการปฏิวัติในขณะนั้นมุ่งแต่สิทธิเสรีภาพในการค้า แต่ยังคงรักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ ต่อมาในปี ค. ศ. 1799 ได้เกิดการปฏิวัติขึ้นอีกครั้ง โดยทหารแต่ไม่สำเร็จ จนกระทั่งพระเจ้า NAPOLEAN เข้ายึดอำนาจ เนื่องจากพระองค์เป็นผู้ซึ่งมีความสามารถทุกด้านไม่ว่าเรื่องการเมือง หรือการสงคราม ได้ทรงจัดระเบียบการปกครองใหม่โดยยึดหลักว่า บรรดาท้องถิ่นที่มีการปกครองตนเองได้นั้นก็เพราะส่วนกลางมอบให้ ฉะนั้น รัฐต้องเป็นผู้สั่งการ ในด้านกฎหมายพระองค์ได้จัดให้มีกฎหมายลายลักษณ์อักษรอย่างเป็นระเบียบขึ้น ได้ร่างกฎหมายต่างๆ และกฎหมายแพ่งเป็นกฎหมายที่สร้างสำเร็จได้ฉบับแรก ในการร่างได้ใช้วิธีเอากฎหมาย ROMAN เป็นตัวตั้ง เสร็จในปี ค. ศ. 1804 ประกาศใช้ทั่วราชอาณาจักร ประเทศรอบๆ ด้านเห็นด้วยจึงได้จัดทำเช่นเดียวกัน เช่น เยอรมัน สวิส ฯลฯ แต่มีประเทศหนึ่งที่ทำตามคือ อังกฤษและอาณานิคมของอังกฤษ นอกจากนี้พระเจ้า NAPOLEAN เห็นว่าการบริหารประเทศ หัวใจสำคัญคือกฎหมาย จึงตั้งสภาแห่งรัฐเรียกว่า CONSEILLE d’ ETAT ทำหน้าที่ร่างกฎหมาย และเป็นที่ปรึกษากฎหมายและให้เป็นผู้พิจารณาคดีเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งบางคนเรียกว่าศาลปกครองเพราะแตกต่างกับศาลธรรมดา คือไม่มีตุลาการที่มีคุณสมบัติเช่นตุลาการในศาลยุติธรรม ทางด้านตุลาการก็ได้มีการปรับปรุงเช่นกัน โดยไม่ใช้ศาล PARLEMENT เช่นแต่ก่อน ส่วนระดับจังหวัดก็มีการตั้งที่สภาที่ปรึกษาผู้ว่าราชการจังหวัด จึงสามารถสรุปได้ว่าหลักการปกครองที่ฝรั่งเศสสร้างมี 2 รูปแบบ คือ
• การรวมอำนาจ คืออำนาจทั้งหมดขึ้นอยู่ที่ส่วนกลาง ได้แก่ รัฐบาลและหน่วยงานของรัฐ นโยบายต่างๆ ต่างไปจากส่วนกลาง ผู้ดำเนินการต่างๆ ก็เป็นคนจากส่วนกลางเช่นกัน
• การกระจายอำนาจ คือ ยอมให้ชุมชนปกครองกันเอง จัดดูแลสาธารณูปโภค แต่อยู่ภายใต้อำนาจการควบคุมของรัฐ โดยผ่านผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นคนจากส่วนกลาง แต่ชุมชนเหล่านั้นจะมีทหารเองไม่ได้ ด้านการคลังให้ใช้ระบบรวมอำนาจ ซึ่งในความเป็นจริง ระบบนี้ไม่อาจใช้ได้ในทุกพื้นที่เพราะชุมชนบางกลุ่มยังไม่ยอมรับ จึงเกิดความคิดพยายามริดรอนอำนาจขุนนาง ซึ่งเป็นผู้ปกครองของชุมชนเหล่านั้น แต่ในประเทศอังกฤษ การรวมอำนาจ เช่น ฝรั่งเศส โดยแบ่งให้ภูมิภาคทำไม่ได้ เพราะพระมหากษัตริย์อ่อนอำนาจลงเรื่อยๆ กษัตริย์ไม่อาจล้มระบบขุนนางได้ ต่อมาประเทศไทยได้นำ 2 ระบบนี้มาใช้กับประเทศไทย

• สมัย ANGLO-SAXON นับว่าเป็นสมัยแรก ขณะนั้นประเทศอังกฤษถูกปกครองด้วยชนเผ่าต่าง ๆ เช่นเดียวกับในทวีปยุโรป เผ่าสำคัญ คือ ANGLO และ SAXON กฎหมายที่เกิดขึ้นเป็นลักษณะประเพณีของแต่ละแคว้น ต่อมา ROMAN ก็เข้ามามีอิทธิพลในประเทศอังกฤษ ตั้งแต่ศตวรรษที่ 5 เป็นเวลา 400 ปี เป็นที่น่าสังเกตว่าไม่มีอิทธิพลของ ROMAN หลงเหลือเลย แม้เมื่ออิทธิพลของ ROMAN หมดไป เป็นแต่ชาวอังกฤษจะหันมานับถือศาสนาคริสต์เช่นชาว ROMAN ส่วนกฎหมายยังเป็นของพวกเผ่าต่างๆ กล่าวคือยังคงใช้กฎหมายของแต่ละเผ่า
• สมัยก่อตั้ง COMMON LAW คือต่อมาประมาณศตวรรษที่ 10-15 พระเจ้า WILLIAM ซึ่งเป็น DUKE แห่งแคว้น NORMANDIE ของฝรั่งเศส นำกองทัพเข้ายึดเกาะอังกฤษ จึงได้รวบรวมแคว้นซึ่งปกครองโดยชนเผ่าต่างๆ ให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน อยู่ใต้การปกครองของพระองค์ แต่พระองค์มิได้เลิกอำนาจของหัวหน้าเผ่า โดยถือว่าพระองค์เป็นเจ้าราชอาณาจักร แต่แบ่งดินแดนให้กับขุนนางต่างๆ ที่ร่วมรบและมาจากแคว้น NORMANDIE และหัวหน้าแคว้นต่างๆ ที่สวามิภักดิ์ยึดครอง จึงมีระบบศักดินาเกิดขึ้น ต่อมาได้พยายามให้มีกฎหมายที่เหมือนกันใช้ทั่วราชอาณาจักร เพื่อจะได้เกิดเอกภาพในการปกครอง จึงได้ทรงจัดตั้งศาลขึ้นมา เรียกว่า ศาลหลวงมีอำนาจเกี่ยวกับประโยชน์ของประเทศชาติ เช่น เรื่องการเงิน ที่ดิน แล้วส่งศาลหลวงไปพิจารณาคดีในแคว้นต่างๆ ในกรณีที่แคว้นใดไม่มีศาลหลวง ถ้าราษฎรไม่พอใจการตัดสินของศาลประจำแคว้นก็ย่อมเดินทางมายังศาลหลวงได้ เมื่อศาลหลวงได้ตัดสินอย่างใดก็ได้เกิดการสร้างหลักกฎหมาย โดยศาลของพระมหากษัตริย์ โดยให้ใช้หลักอันเดียวกันทั่วประเทศ จึงเกิดระบบ COMMON LAW ขึ้น ประชาชนยอมรับเพราะถือว่าศาลหลวงมีความรู้ความสามารถ แต่ปรากฏว่าศาลตามแคว้นต่างๆ ยังต่อต้าน อ้างว่าเมื่อจะถือเป็นกฎหมายจะต้องส่งไปลงทะเบียนไว้ในศาลของตนเพื่อให้รับรู้ จึงทำให้การบริหารด้านกฎหมายไม่ราบรื่นเท่าที่ควร

• สมัย COMMON LAW กับ EQUITY COMMON LAW ถึงจุดอิ่มตัว เพราะมีระบบต่างๆ เกิดขึ้น เช่น ระบบเศรษฐกิจ การเมือง สังคม COMMON LAW ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับการเงินที่ดิน ไม่ครอบคลุมถึงเรื่องบางเรื่องทำให้การถวายฎีกาต่อกษัตริย์ พระองค์จึงได้มอบหมายให้ข้าราชการในราชสำนักทำหน้าที่แทน โดยยึดหลัด EQUITY คือการใช้สามัญสำนึกให้ความเป็นธรรมแก่คู่กรณี แต่แรกก็เกิดการขัดแย้งกับระบบ COMMON LAW แต่ต่อมาก็เข้ากันได้โดยใช้วิธีการแบ่งศาล เรื่องเกี่ยวกับ EQUITY ก็ต้องฟ้องศาล EQUITY เพราะระบบ EQUITY เข้าไปแก้ไขเสริมช่องว่างของระบบ COMMON LAW
• สมัยใหม่ ตั้งแต่ ค. ศ. 1832 จนถึงปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นมากเกี่ยวกับศาลระบบศาล ได้ยกเลิก COMMON LAW และ EQUITY โดยให้อยู่เป็นศาลเดียวกัน มีการปฏิรูปกฎหมาย ชำระสะสางกฎหมาย จัดให้เป็นระเบียบ แต่ไม่ได้หมายความว่าจัดเป็นประมวลแบบยุโรป เกิดรัฐธรรมนูญฉบับแรกของอังกฤษที่เรียกว่า แมคนาคาต้า MAGNA CARTA เพราะเมื่อพระมหากษัตริย์จะไปทำสงครามจะเกณฑ์ประชาชนและจะเก็บภาษีจากประชาชน แต่ประชาชนไม่ยอม เกิดการรบกันขึ้นระหว่างขุนนางกับประชาชน รัฐธรรมนูญฉบับนี้จึงกำหนดให้มีการเก็บภาษีการเกณฑ์ประชาชนได้ แต่ต้องได้รับความเห็นชอบจากสภาที่ปรึกษาก่อน ซึ่งต่อมามีการยอมรับให้สภาที่ปรึกษามีอัศวิน และสามัญชนเข้าร่วมด้วย จึงเกิดมี 2 สภา คือ HOUSE OF LORD และ HOUSE OF COMMON ขึ้นประมาณศตวรรษที่ 13 และได้เป็นที่ยอมรับมาจนถึงปัจจุบัน

                    ระบบกฎหมายอังกฤษไม่เคยได้รับอิทธิพลของพวก ROMAN ดังที่เคยกล่าวแล้วอังกฤษถือว่าทุกคนอยู่ภายใต้ระบบกฎหมายเดียวกันที่ศาลเป็นผู้สร้าง ถือว่าศาลเป็นองค์กรสูงสุดจึงทำให้ไม่มีกฎหมายมหาชน นักปราชญ์ DICEY ของอังกฤษเห็นว่าระบบกฎหมายอังกฤษดีแล้วในระยะหลังอังกฤษจึงหันมาสนใจกับกฎหมายมหาชน กฎหมายมหาชนที่อังกฤษได้แก่รัฐธรรมนูญซึ่งบัญญัติถึงเรื่องการปกครอง แต่หลักกฎหมายมหาชนจริงๆ จะไปอยู่ระบบ COMMON LAW เป็นส่วนใหญ่